جمعه هفته پیش برای رهایی از دود و دم شهر تصمیم گرفتیم بریم تو دل طبیعت و صبحانه رو اونجا میل کنیم. به طور اتفاقی و برنامه ریزی نشده سر از روستای "سرهه" در اوردیم. روستایی از توابع ساوجبلاغ که از نظر جغرافیایی بین طالقان و برغان قرار گرفته.

اتفاق جالبی که باعث شد حال و هوای اون روز روستا خاص باشه (همچنین باعث شد تا من این متن رو بنویسم) ورود کامیون حاوی ضریح جدید برای امامزاده بود. امامزاده موسی، فرزند حضرت زین العابدین علیه السلام.

نظر شما رو به بخشی از دیده ها و شنیده های اون روز جلب میکنم:

ادامه مطلب

 

 امروز در شهرمون کرج  پیکر پاک 5 شهید گمنام تشیع و در کنار مسجد دانشگاه آزاد به خاک سپرده شدن.

مراسم خوب و پرشوری بود و به رغم طول مسیر و گرمای هوا، جمعیت زیادی کاروان شهدا  رو همراهی می کردن.

در ادامه شما رو به خوندن چند نکته مردم نگارانه در مورد این مراسم دعوت می کنم...

ادامه مطلب

ایمان چیست؟        

وقتی که به ایمان می پردازیم می توانیم بگوییم که ایمان همان چیزی است که مومن بدان اعتقاد دارد .

در آیات 1- 10 سوره مومنون خداوند به معرفی  ظاهری یک مومن پرداخته است کسانی که در نمازشان خاشع اند و نماز خود را نوعی ارتباط با خداوند می دانند  در این نوع از ارتباط نسبت به پروردگار جهانیان خاشع بودن نشانه ای از ایمان فرد به یگانه هستی بخش است از بیهوده و امر لغو گریزانند و زکات می پردازند و مال خود را در راه خداوند جهت کمک به نیازمندان عطا می کنند کسانی هستند که عفت می ورزند و تنها با همسران وکنیزانشان هم بستری می کنند.....

ادامه مطلب

 

  در این مطلب بعد از یک تطابق اجمالی میان تعریف دورکیم از دین و محتوای سوره مبارکه فرقان، به نقد تعریف پرداختم و سپس نکته ای کوچک در مورد رادیو پیام که مایلم نظرتون رو در موردش بدونم:

تعریف دورکیم: يک دين، يک نظام منسجم عقايد و اعمال مرتبط با امورقدسي و امور ممنوعه و مطرود است. اعتقادات و اعمال در اجتماعي اخلاقي به نام معبد ، معتقدان را يگانه مي سازد.

ادامه مطلب

 استاد در مورد مطلبی که هفته گذشته در مورد "ایمان" نوشته بودم فرمودند که: 

 تلاش شما تعریف درون دینی از ایمان است که بخشی از کار مورد نظر است. اکنون نوبت آن می رسد که تلاش کنیی تا روشن شود که این ایمان را چگونه باید مطالعه کرد. آیا هر کسی می تواند این "ایمان" را مطالعه کند و آن را بفهمد؟ آیا یک غیر مسلمان یا حتی یک غیر مومن چگونه می تواند ایمان دینی مسلمانان را بفهمد؟ در بیانی کلی تر آیا برای فهم "ایمان" در میان یک گروه دینی محقق الزاما بایدخود مومن باشد و نسبت به آن گروه "خودی" یا insider به حساب بيايد يا نيازي نيست و يك بيگانه يا غير خودي outsider هم مي تواند آن ايمان را بفهمد. شايد بتوان گفت كه هر انساني كه خود به نوعي "ايمان" و تجربه شخصي يا دروني از ايمان به اعتقادي خاص داشته باشد مي تواند ايمان ديگر گروه هاي ديني را بفهمد. در اين صورت آيا ايمان يك مفهوم كلي نمي شود؟ اين ها موضوعاتي است كه بايد جدي تر به آن ها فكر كرد.

با تشکر فراوان از ایشان به ذکر چند نکته و تکمیل مطلب قبل می پردازم...

ادامه مطلب

 

   برای اینکه درک بهتری نسبت به "توتم" (که جلسه گذشته در موردش صحبت شد)داشته باشیم، چند تا عکس از توتم های بعضی از قبایل که هنوز هم مورد تقدیس قرار می گیره رو به همراه تعریف در ادامه مطلب گذاشتم. البته با یه جستجوی ساده در نت می تونید به این مطالب دسترسی پیدا کنید!

ادامه مطلب

 

                          

این تصویر کارتی است مربوط به ") “Falun Dafaفالون دافا(. دیروز (25/2/86) استاد گیویان این کارت رو بین بچه ها پخش کردن و از ما خواستن تا در موردش تأمل کنیم.

ابتدا به بیان توضیحاتی در مورد مورد فالون دافا می پردازم و بعد سعی می کنم تحلیل کوتاهی در مورد این کارت داشته باشم. ...

ادامه مطلب

بسم الله الرحمن الرحيم

ایمان چیست و این چه ویژگی خاصی است در ایمان که سبب می شود انسان ها تا این اندازه خود و همه چیزشان را فدای ایمانشان کنند؟ کم نیستند افرادی که در طول تاریخ در راه ایمانشان -صحیح یا خطا، اسلام یا غیر اسلام- مال، جان یا حتی ناموسشان را فدا کردند. عملیات استشهادی مسلمین در فلسطین، عملیات انتهاری گروهک های مختلف در عراق و افغانستان، آسیب رساندن انسان ها به خود در عزاداری­ها، مثال ها و نمونه های تأثیر ایمان بر ایشان است...

این سؤالات ناشی از یک تفکر غلط است و آن ...

ادامه مطلب

  ایمان چیست؟

  چگونه شناخته میشود؟

  آیا برای درک آن باید مومن بود؟

ایمان در لغت به معنی گرویدن، عقیده و یا باور داشتن است (فرهنگ فارسی معین). با یک مثال ساده و روزمره شروع می کنم: "من به صداقت فلانی ایمان دارم" یعنی من باور دارم او صادق است و این باور در عمل من هم اثر می گذارد و اگر چیزی از او شنیدم آن را راست می انگارم. حال باید دید ایمان به معنای اخص خود که ادیان آن را از پیروانشان می خواهند چیست و با آنچه گفته شد چه ارتباطی دارد.

با توجه به اینکه ما در فضای اسلامی زیسته ایم، نسبت به این مفهوم در دین خود درک بهتری داریم و نگاه به آن از زاویه اسلامی ما را کمتر دچار خطا خواهد کرد. لذا ابتدا با بررسی آیات و روایات که همانا منابع دینی ما بوده و بهترین آینه برای درک مفاهیم دینی میباشند سعی می شود تعریفی اجمالی از ایمان ارائه شود. ...

ادامه مطلب

         

       قرآن در برابر تعريف گيرتز

 

يکي از مسائلي که همواره مطرح ميگردد بررسي نظرات دانشمندان وانديشمندان غربي در حوزه هاي مختلف از جمله علوم انساني است که در نقد وبررسي ان ها تنها مي بايست از نظرات و تجارب استفاده نمود.

در اين بين برنامه و کتابي که از افرننده براي مخلوق فرستاده بهتر و موثر تر از هر مبنايي است . قران کريم به عنوان  کتاب آسماني اي که بيش از 1400 سال قبل بر خاتم النبيين نازل گشته است در اين مسير راه گشا است اين شايد تنها راه اصلاح حرکت بشري در عصري است که نظرات افراد مختلفي که در حصار زمان محصورند آن را به راه هايي کشانده که حرکت رشد وکمال انسان را صد ها سال به عقب رانده اند. در واقع اين نتيجه انحراف از مسير و جاده هدايت و به نوعي تخلف از کاتولوگ زندکي انسان است که خداوند در اختيار انسان قرار داده است و جهش و پيشرفت تنها با مبنا قرار دادن آن  واصلاح روش هاي قبلي بر اساس اين دستور هاست.

مقايسه تعريف گيرتز  با قران و اصلاح وتاييد آن همگي مستلزم همين بينش در درک وفهم تعاليم الهي و به کارگيري آن مي باشد.

بنا به پيشنهاد استاد مقايسه تعريف گيرتز ازدين با مفاهيم سوره فرقان و نقد  و تاييد بخش هاي مختلف اين تعريف ، گامي در اين جهت مي باشد.

ادامه مطلب

 

تعریف گیرتز از دین:

  "دین مجموعه ای از نمادهاست که شیوه ها و انگیزه هایی پابرجا ، قدرتمند و فراگیر میان انسانها ایجاد و تصویری از یک نظم فراگیر در هستی ارائه میکند. این مفاهیم را با لباسی از حقیقت می آراید ، به نحوی که آن شیوه ها و انگیزه ها به شکلی منحصر به فرد واقع گرایانه تلقی میشوند."

 

این تعریف دین را دارای چند عنصر اساسی می داند که بعضی از این عناصر را می توان با آیات سوره مبارکه فرفان تطبیق داد. به عبارتی آیات این سوره را میتوان در چند موضوع و زیر موضوع –که با تعریف گیرتز همخوانی داشته باشد-  دسته بندی کرد. البته این بدان معنا نیست که گیرتز تعریف کاملی از دین ارائه داده و یا قرآن (یا هرگونه متون دینی) را می توان با روشهایی که دیگران ارائه داده اند و با پیشفرض مطالعه کرد. چرا که معمولا این شیوه ها به تفسیر به رأی می انجامد و ما را از درک مفاهیم عمیق دینی دور خواهد کرد....

ادامه مطلب

بررسي تعاريف سه گانه از دين

 

نخست تعاريف ارائه مي گردد:

الف) تعريف دورکيم : يک دين، يک نظام منسجم عقايد و اعمال مرتبط با امورقدسي و امور ممنوعه و مطرود است. اعتقادات و اعمال در اجتماعي اخلاقي به نام معبد ، معتقدان را يگانه مي سازد.

ب)تعريف اسپايرو: نهادي است شامل الگوهاي تعامل که به شکل فرهنگي قالب ريزي شده اند و موجودات ماموراء الطبيعي اي که وجود آنها از نظر فرهنگي مسلم انگاشته شده است.

ج)تعريف گيرتز: دين منظومه اي است از نمادهاست که شيوه ها وانگيزه هايي پابرجا ، قدرتمند وفراگير در ميان انسانها ايجاد وتصويري از يک نظم فراگير در هستي ارائه مي کند و اين مفاهيم را با لباسي از حقيقت مي آرايد به نحوي که آن شيوه ها وانگيزه به شکلي منحصر به فرد واقعي، واقع گرايانه تلقي شود.

ادامه مطلب

در نقد مطلب گذشته(نقد تعاریف دورکیم، گیتز و اسپایر از دین) استاد گیویان فرمایشی به شرح زیر داشتند:

چرا باید فرمایش شما را در این خصوص بپذیریم که این تعاریف از سر بی اعتقادی است یا بیرونی یا ... دلیل لازم است
چرا در تعریف کلی از دین باید به تمایز بین ادیان مختلف اشاره شود؟ اصلا این کار امکان دارد؟
به مصادیقی از تمایز اسلام و مسیحیت اشاره کرده اید. این تقاوت ها تفاوت در مصادیق قدسی است و نه اعتقاد به دنیاهای قدسی و غیر قدسی. هردو دین اشاره شده به قدسیتی اعتقاد دارند، اگرچه در تعیین مصادیق آن اختلاف داشته باشند

---

با تشکر فراوان از جناب استاد، چند نکته را به عرض می رسانم:
× از آنجا گفته شد این تعاریف از سر بی اعتقادی بوده که اغلب این دانشمندان برای مطالعه بر روی دین به بررسی اقوام به قول خودشان اولیه می پرداختند، نه دین خود.
×درست است که در تعریف ادین نمی توان به همه تمایزات اشاره کرد و این امر اصلا منطقی نیست، اما بعضی تمایزات کلی و جود دارند که بدون در نظر گرفتن آنها دچار خطا خواهیم شد. مثل تمایز میان ادیان الهی و غیر الهی. اصولا یکی از وظایف پیامبران مقابله با این ادیان بوده.
×منظور من از آوردن مثال سوم رد نظر دورکیم مبنی بر جدا شدن مفاهیم به قدسی و غیر قدسی در ادیان نبود، بلکه میخواستم عمق تفاوت های ادیان را بیان کنم. وقتی دو دین الهی و فراگیر در یک مفهوم مثل ازدواج اینقدر متفاوتند که یکی علمایش را از آن باز می دارد و دیگری بدترین مردگان را کسانی میداند که ازدواج نکرده اند( شرار موتاكم العزّاب) خدا به داد باقی برسد!

 نکته ای که در همه این تعاریف به چشم می خورد این است که همه با یک نگاه بیرونی دین را تعریف کرده اند. یعنی کاملا بدون اعتقاد. البته شاید گفته شود لازمه شناخت صحیح یک چیز نگاه بیرونی به آن است، اما به نظر من عدم اعتقاد به یک دین یا بی دینی اصولا یک عقیده و یک مشرب است که موجب جهت گیری و نگاه ناقص به دین می شود، چرا که معرفت دین فقط  با باور آن و انجام مناسک و افزایش ایمان حاصل می شود. لذا نتیجه یک تعریف بیرونی همان می شود که ملاحظه می کنیم!

نکته دوم تمایز قائل نشدن میان ادیان مختلف است، در صورتی که حد اقل میان ادیان آسمانی و ادیان (یا بهتر است بگوییم سنن و باورها)ی بشر ساخته تفاوت های مبنایی چون منبع حجیت آن دین و... وجود دارد. بگذریم از اینکه اصولا بسیاری از اعتقادات به ظاهر دینی که در ادیان آسمانی وجود دارند  خرافه محسوب شده و حاصل  تحریفاتی که در طول تاریخ وارد آن دین شده می باشد. بخاطر همین امر است که جامعه شناسان معمولا لفظ دین و خرافه را در کنار هم می آورند.

یکی از مثال هایی که می توان در مورد تفاوت اساسی دو دین اسلام و مسیحیت – که هر دو الهی و فراگیر هستند- بیان کرد تفاوت برداشت مفهوم و مصداق قدسی و غیر قدسی است. در مسیحیت افعالی مثل ازدواج، کار، خرید و فروش، غذا خوردن  و به طور کلی کارهایی که مربوط به دنیا و لذت های دنیوی میشوند غیر قدسی اند و انجام آن به سبب ناچاری و به نوعی اجبار است. اما در دین اسلام این امور نه تنها واجب که دارای اجر اخروی و مقدس است. مثلا کسی که در راه  کسب روزی بمیرد شهید محسوب می شود. یا ازدواج بسیار مورد تأکید این دین قرار گرفته.

                پیدایش جشن نوروز 

در ادبـیـات فارسی جشن نوروز را، مانند بسیاری دیگر از آیـیـن ها، رسم ها، فرهنگ ها و تمدن ها به نخستین پادشاهان نسبت می دهند.  شاعران و نویسندگان قرن چهارم و پنجم هجری، چون فردوسی ،منوچهری، عنصری، بـیـرونی، طبری، مسعـودی، مسکویه، گردیزی و بسیاری دیگر که منبع تاریخی و اسطوره ای آنان بی گمان ادبـیـات پـیـش از اسلام بوده، نوروز و برگزاری جشن نوروز را از زمان پادشاهی جمشید می دانند، که تـنـها به چند نمونه و مورد اشاره می شود :

 
جهان انجمن شد بر تخت اوی               از آن بر شده فره بخت اوی
به جمشید بر گوهر افشاندند                مر آن روز را روز نو خواندند
سر سال نو هرمز فرودین                      بر آسوده از رنج تن، دل ز کین
به نوروز نو شاه گیتی فروز                    بر آن تخت بنشست فیروزروز
بزرگان به شادی بیاراستند                   می و رود و رامشگران خواستند
 

ادامه مطلب

                     مردم نگاری

  یکی از مهم ترین روش های پژوهش در مطالعات مردم‌شناسی، "مردم‌نگاریEthnographie" است که بر مشاهده همراه با مشارکت در زندگی جامعه مورد مطالعه و مصاحبه و توصیف مبتنی است و با روش های کمی، پرسش‌نامه‌ای و مبتنی بر آمار در سایر علوم انسانی تفاوت دارد. در پژوهش مردم نگاری ، زمینه پژوهش و گروه انسانی باید محدود و کوچک باشد تا تعداد محدودی پژوهشگر از این طریق بتوانند منطقه را مورد مطالعه قرار دهند. از این روست که مطالعه مونوگرافی ( تک نگاری ) در حوزه مطالعات مردم شناسی اهمیت بسیار دارد. تحلیل ِ مردم شناسانه‌ی جنبه های مختلف گروه های انسانی مبتنی بر مطالعه مردم نگاری حوزه مورد بررسی است که به ویژگی های اقلیمی، اقتصادی، معیشتی، اجتماعی، خانوادگی، مذهبی، سیاسی، حکومتی، آیین ها و مراسم، اعتقادات و باورها ، هنر و ادبیات شفاهی و سایر شئونات و جزئیات و جنبه های زندگی می پردازد.

 

ادامه مطلب

 در این مسجد بیشتر مراسم های مذهبی بعد از نماز مغرب و عشاء برگزار می شود . شاید  چون مراسم هایی که اینگونه نبوده غالبا با افت شدید جمعیت روبرو شده.

آن شب جمعیت نمازگزاران افزایش ملموسی داشت. نماز گزاران با پیراهن های غالبا مشکی وارد مسجد می شدند و از شوخی های همیشگی خبری نبود. بعد از نماز به رسم همیشگی یک صفحه قرآن همراه با ترجمه خوانده شد. در پخش و جمع آوری قرآن ها جوانان بیشتر دیده می شدند. تا پایان قرائت قرآن حدود یک سوم جمعیت از مسجد خارج شدند. عده ای هم در حال ورود بودند و تعداد عزا داران داخل مسجد حدود 170 نفر بود. می شود گفت 70 درصد جمعیت را افراد میانسال به بالا تشکیل میدادند و ما بقی جوانان و کودکان بودند. ...

ادامه مطلب